Krótka odpowiedź: niczyja zgoda nie jest do tego potrzebna. Ułamek, który odziedziczyłeś, należy wyłącznie do Ciebie i to Ty decydujesz, komu go odstąpisz — sprzeciw brata czy siostry nie ma tu mocy prawnej. Podstawę daje art. 198 Kodeksu cywilnego, przytoczony niżej w całości.
Podstawa prawna — art. 198 KC
Art. 198 Kodeksu cywilnego: „Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli."
To jeden z fundamentalnych przepisów prawa rzeczowego. Oznacza, że Twój udział w nieruchomości jest Twoją prywatną własnością — możesz z nią swobodnie rozporządzać, niezależnie od woli innych.
Co możesz zrobić z udziałem bez zgody: sprzedać, darować, zapisać testamentem, wnieść jako aport do spółki, zastawić (hipoteka na udziale). Czego nie możesz bez zgody: wynajmować całej nieruchomości, remontować jej, zmieniać przeznaczenia — bo to czynności zarządu, nie rozporządzenia udziałem.
Wyjątki — kiedy zgoda jest potrzebna?
Sprawdź akt notarialny
Sprawdź akt notarialny nabycia nieruchomości. Czasem zawiera klauzulę umownego prawa pierwokupu dla pozostałych współwłaścicieli. Jeśli taka klauzula istnieje, musisz jej przestrzegać. Jeśli jej nie ma — możesz sprzedawać swobodnie. Druga rzecz do ustalenia to forma prawna lokalu. Jeżeli mieszkanie ma postać spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (SWPL), pozostałym współwłaścicielom służy pierwokup i sprzedaż przebiega inaczej. Przy domu i przy działce taka wątpliwość nie powstaje — SWPL zdarza się tylko w mieszkaniach.
Jak sprzedać udział — procedura
Ustal podstawę prawną posiadania udziału
Prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Bez tego dokumentu notariusz nie sporządzi aktu sprzedaży.
Sprawdź księgę wieczystą
Upewnij się, że Twój udział jest wpisany w dziale II KW. Jeśli nie — złóż wniosek o wpis na podstawie postanowienia/aktu dziedziczenia.
Znajdź nabywcę
Firmy skupujące udziały (jak Propera) są gotowe kupić nawet trudne udziały. Cena jest ustalana indywidualnie. Wycena bezpłatna, bez zobowiązań.
Podpisanie aktu notarialnego
Transakcja wymaga formy aktu notarialnego. Możesz to zrobić zdalnie przy użyciu pełnomocnika. Koszty notarialne pokrywa zazwyczaj kupujący.
Często zadawane pytania
Tak. Uprawnienie do decydowania o własnym ułamku daje art. 198 Kodeksu cywilnego i nie jest ono uzależnione od stanowiska pozostałych. Obejmuje nie tylko sprzedaż, ale też darowiznę, zapis testamentowy, wniesienie ułamka do spółki i obciążenie go hipoteką. Przy własności nieruchomości ustawa nie przyznaje współwłaścicielom prawa pierwokupu: przy domu i działce nigdy, przy mieszkaniu wtedy, gdy stanowi ono odrębną własność. Inaczej wygląda to przy spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu (SWPL) — ta forma dotyczy wyłącznie mieszkań i tam pierwokup współwłaścicielom przysługuje.
Nie. Przy własności nieruchomości żaden przepis nie każe zawiadamiać rodziny o planowanej transakcji — pozostali dowiadują się o niej zwykle dopiero z nowego wpisu w księdze wieczystej. Zajrzyj natomiast do aktu notarialnego, którym nabyłeś ułamek: strony mogły zastrzec w nim pierwokup na rzecz siebie nawzajem, a taka klauzula wiąże. Osobno traktowane jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (SWPL), spotykane tylko w mieszkaniach.
Kupują wyspecjalizowane firmy inwestycyjne (m.in. Propera) oraz prywatni inwestorzy działający w nieruchomościach. Kwota za ułamek wypada niżej niż ta sama część wartości całego lokalu, bo nabywca przejmuje pozycję współwłaściciela w trwającym sporze, a nie nieruchomość gotową do odsprzedaży. Na wysokość oferty wpływa przede wszystkim to, czy do lokalu w ogóle da się wejść, ilu jest współwłaścicieli i jak duży ułamek zmienia właściciela.
Nowy nabywca wchodzi w Twoje prawa i obowiązki. Może żądać dostępu do nieruchomości, pobierać pożytki, żądać zniesienia współwłasności. Profesjonalny inwestor często dąży do szybkiego rozwiązania — albo odkupu od pozostałych, albo sądowego zniesienia współwłasności.
Chcesz sprzedać swój udział?
Skupujemy udziały bez zgody współwłaścicieli lub bezpłatnie znajdziemy kupca spośród naszych inwestorów. Gotówka nawet w 2–3 dni robocze, transakcja u notariusza, zero formalności po Twojej stronie.
Bezpłatna wycena →